NIVELI I ANKTHIT DHE DEPRESIONIT TEK FËMIJET E MOSHËS 8-14 VJEÇARE NË KOSOVË

Abstract

Ky studim ka për qëllim të vlerësojë nivelin e ankthit dhe depresionit tek fëmijët e moshës 8–14 vjeçare në Kosovë, si dhe të analizojë faktorët psikosocialë dhe mjedisorë që ndikojnë në shfaqjen e këtyre gjendjeve emocionale. Në vitet e fundit, rritja e rasteve të shqetësimeve psikologjike tek fëmijët ka nxitur nevojën për hulumtime më të thelluara, veçanërisht në kontekstin kosovar, ku dinamika familjare, kushtet socio-ekonomike dhe ndryshimet kulturore mund të ndikojnë ndjeshëm në mirëqenien e të miturve. Studimi përdor një qasje kuantitative, duke përfshirë instrumente të standardizuara për matjen e ankthit dhe depresionit, të plotësuara nga prindërit e tyre. Mostra e hulumtimit përfshin nxënës nga disa komuna të Kosovës, të përzgjedhur në mënyrë të rastësishme, me qëllim sigurimin e një pasqyre sa më përfaqësuese të popullatës së kësaj grup-moshe. Të dhënat janë analizuar duke përdorur teknika statistikore deskriptive dhe inferenciale, me qëllim identifikimin e lidhjeve midis simptomave emocionale dhe faktorëve të tillë si ambienti familjar, presioni akademik, cilësia e marrëdhënieve shoqërore dhe niveli socio-ekonomik.Rezultatet paraprake tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e fëmijëve raportojnë simptoma të ankthit, veçanërisht në formën e shqetësimit të përgjithshëm, pasigurisë sociale dhe tensionit emocional. Nivelet e depresionit rezultuan më të ulëta, por prania e simptomave të tilla si humbja e interesit, lodhja emocionale dhe vështirësitë në përqendrim mbetet shqetësuese. Analiza sugjeron se faktorët familjarë dhe shkollorë kontribuojnë ndjeshëm në këto gjendje, ndërsa mbështetja emocionale e prindërve shfaqet si faktor mbrojtës i rëndësishëm. Gjetjet e studimit theksojnë domosdoshmërinë e zhvillimit të programeve të ndërhyrjes së hershme psikologjike dhe të promovimit të shëndetit mendor në mjediset shkollore. Për më tepër, rezultatet sugjerojnë rëndësinë e trajnimeve për mësimdhënësit dhe prindërit në identifikimin e hershëm të shenjave të ankthit dhe depresionit. Studimi kontribuon në literaturën ekzistuese duke ofruar një pamje të qartë dhe të bazuar në të dhëna për gjendjen emocionale të fëmijëve në Kosovë, duke synuar të nxisë ndërgjegjësim dhe përmirësime në politikat e mbështetjes psikosociale.