Ndikimi i mjedisit të jashtëm, ligjor dhe socio-ekonomik në mirëqenien e pensionistëve në Kosovë: Një qasje përmes Modelit Linear të Përgjithësuar (GLM)

Abstract

Ky studim analizon ndikimin e mjedisit të jashtëm, ligjor dhe socio-ekonomik në mirëqenien e pensionistëve kontribues në Kosovë, duke përdorur qasjen e Modelit Linear të Përgjithësuar (GLM). Bazuar në një anketë të zhvilluar me 100 pensionistë nga qytete të ndryshme të vendit, hulumtimi vlerëson faktorët financiarë, shëndetësorë, emocionalë dhe institucionalë që ndikojnë në cilësinë e jetës së të moshuarve. Rezultatet tregojnë se elementët shëndetësorë, mbështetja sociale dhe qartësia e procedurave ligjore kanë ndikim më të madh në mirëqenie sesa vetë shuma e pensionit. Gjetjet nënvizojnë se problemet e izolimit shoqëror, burokracisë ligjore dhe mungesës së shërbimeve mbizotërojnë ndaj sfidave financiare. Studimi sugjeron rritje të pensioneve, subvencionime të shërbimeve shëndetësore, thjeshtim të procedurave ligjore dhe zgjerim të mbështetjes sociale, duke theksuar se përkujdesja ndaj të moshuarve është çështje strukturore dhe jo vetëm ekonomike.